Dat geweld dagelijks plaatsvindt weten we allemaal, maar de afgelopen maanden werden er via de social media kanalen verschillende video’s gedeeld waarin onschuldige mensen in elkaar werden geslagen. Zelf was ik erg benieuwd waarom dit gebeurde, wat de beweegreden hierachter zou zijn en waarom deze video’s gedeeld werden via de social media.

Om antwoord op deze vragen te krijgen heb ik mediapsycholoog Mischa Coster geïnterviewd. Het interview is hieronder na te lezen en onderaan bevindt zich de video van het interview.

Wie is Mischa Coster

Mischa is mediapsycholoog en houdt zich bezig met het effect van media-uitingen op het gedrag van mensen en hoe je als organisatie media kunt inzetten om de doelgroep te beïnvloeden.

Waarom delen wij informatie op social media?

Er zijn vele redenen waarom we informatie delen op social media. Er zijn onderzoeken gedaan waarom content viraal gaat. Maar kijkende naar het onderzoek van Daan Mutinga over Consumer Brand Related Activities, zijn er een aantal motivatoren:

  • Entertainment: we doen iets online omdat het entertaining is.
  • Informatief: we willen praktische stukjes informatie delen.
  • Indentiteit: het digitale trackrecord zegt iets over wie wij zijn. Een verlenging van onze persoonlijkheid.
  • Status: het feit dat informatie wordt geconsumeerd door andere mensen.

Wat is de beweegreden van de misdadiger?

Eerst moeten we definiëren wat we onder een misdadiger verstaan. Er zijn namelijk verschillende factoren:

  • De echte dader: persoon die fysiek iemand in elkaar slaat.
  • Het slachtoffer: persoon die mishandeld wordt.
  • Omstanders: personen die erbij staan en kijken.
  • Cameraman: persoon die de video vastlegt.

Iemand die de video vastlegt hoeft niet per se een dader te zijn. De persoon kan namelijk denken dat justitie iets kan doen met de video, zodat ze de dader later kunnen opsporen. De persoon kan immers bang zijn om zelf in te grijpen. In die situatie spreken we dan niet over een dader.

In de video’s die de afgelopen tijd werden gedeeld, hoorde je echter wel dat de personen die de video’s opnamen bij de clubjes hoorden. En daardoor zijn het wel mededaders.

Wat is de beweegreden van een persoon die fysiek geweld heeft gebruikt?

Dat zou ik zo niet weten, dat is meer de kant van de forensische psychologie. Het kan een agressiestoornis zijn, status binnen een bepaalde groep of uitdaaggedrag. Maar dit valt buiten mijn gebied.

Denken ze er niet bij na dat door het delen van het filmpje, de kans groter is dat ze worden opgepakt?

Ik denk dat er op dat moment niet goed over nagedacht wordt. De kick dat mensen het filmpje zien, delen en er om lachen is op dat moment waarschijnlijk belangrijker. Het maakt ze immers niks uit, status is op dat moment belangrijker.

De personen die reageren op de filmpjes, willen die mensen de dader daadwerkelijk aanvallen?

De emoties spelen bij die mensen waarschijnlijk terecht hoog op. Het roept ook iets op als wij een filmpje zien waarin een onschuldig persoon in elkaar wordt geslagen. De ene persoon vertelt het binnenskamers tegen zijn vrienden wat er gebeurd is en de ander die wil zijn emoties uitdrukken en delen via de social media kanalen. Het zal de daders echter geen angst aanjagen.

Vind jij het van deze tijd dat zulke video’s worden gedeeld? Je ziet het ook steeds vaker bij bijvoorbeeld diefstal van goederen.

Ik vind dat dit wel kan. Als je een zwaar misdrijf begaat, waarvan je weet dat jouw privé in het geding komt en dat je het eigenlijk inlevert in ruil voor hetgeen wat je wilt doen of uitvoert als misdrijf. Ik denk juist dat het justitie helpt om deze personen op te sporen.

Ik denk wel dat het vanuit justitie heel belangrijk is om zulke dingen te kanaliseren. Want in de wereld van psychologie is er een effect dat consensus (sociale normering) heet. Het nadelige gevolg van het feit dat deze filmpjes steeds vaker online komen en worden gedeeld via social media kanalen maar ook via de televisie, zorgt ervoor dat mensen die zo’n idee hadden maar het niet hebben uitgevoerd, denken ‘als iedereen het doet, dan doe ik dat ook’. Op dat moment wordt het een soort norm dat, wanneer je iemand in elkaar slaat, je het dan online gaat zetten.

Nadat de video werd gedeeld, deed de school er pas iets aan. Wat vind jij hiervan?

De scholen kunnen wanneer het filmpje wordt gedeeld er niet meer omheen. De pestprotocollen op scholen hebben ook bepaalde richtlijnen en stappen die ze moeten ondernemen. Ik denk dat scholen zich hier ook wel goed aan houden. Maar als het deze vormen aanneemt, dan kun je als school zulke gesprekken niet meer binnenskamers houden wat anders wel was gebeurd. Ouders kunnen uiteraard zeggen dat de school nog niks heeft gedaan (wat misschien ook wel zo is), maar het kan natuurlijk ook zijn dat de school er wel mee bezig was maar dat het nog niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd. Pesten is immers ook niet binnen 1 of 2 gesprekken op te lossen. Het is vaak iets wat een klas overkomt.

In een column stond dat mensen die erbij stonden ook daders waren. Hoe denk jij hierover?

Ik ben het hier niet mee eens. In de psychologie kennen we het bijstander-effect. Dat betekent hoe meer mensen zien dat je mishandeld wordt, hoe minder mensen jou helpen. Dit is normaal gedrag, ik zeg niet dat het goed gedrag is, maar het is wel verklaarbaar gedrag en dat betekent niet dat die mensen misdadigers zijn. Gelukkig zijn er ook mensen die wel ingrijpen en er zijn ook mensen die het opnemen om daarmee justitie te helpen.

Wat voor persoon zou diegene zijn die de video opneemt?

Ik denk als het een lachende persoon is, dat het dan wel een persoon is die bij de groep hangt. Waarschijnlijk dus een volger. Een persoon die het de leider van de groep naar zijn zin wil maken en daardoor de opdrachten eenvoudiger opvolgt.

Tip van Mischa wat je het beste kunt doen als je aangevallen wordt.

Om je heen kijken en één persoon vinden met een karakteristieke eigenschap en die vragen om te helpen. Bijvoorbeeld de man met de blauwe jas. Hierdoor leg je de verantwoordelijkheid op één persoon en daardoor is het voor die persoon moeilijker om de verantwoordelijkheid van zich af te drukken.

Meer te weten komen over Mischa Coster?

Als je meer te weten wilt komen over Mischa Coster dan kun je kijken op www.mischacoster.nl of Mischa volgen op Twitter

wouter-uitgesneden

Benieuwd naar jouw mening over dit interview.

Ik ben erg benieuwd naar jouw mening over dit interview. Laat je reactie hieronder achter.